आजच्या आधुनिक युगात विज्ञानाने प्रचंड प्रगती केली असली तरी समाजात अजूनही अंधश्रद्धेचे सावट कायम आहे. याच अंधश्रद्धेचा फायदा घेत काही भोंदू बाबा सामान्य लोकांची फसवणूक करत आहेत. त्यातीलच एक प्रकार म्हणजे “चिंचोका चमत्कार” नावाखाली चालणारा मोठा फसवणुकीचा व्यवसाय.
चिंचोका म्हणजे साधा चिंचेचा बी. बाजारात तो फक्त 25 ते 50 पैशांत मिळतो. पण हेच साधे बी काही भोंदू बाबा “दैवी शक्ती असलेला”, “काळ्या जादूवर उपाय करणारा”, किंवा “पैसा वाढवणारा चमत्कारीक चिंचोका” म्हणून लोकांना विकतात. आश्चर्य म्हणजे, हा चिंचोका ते एक लाख ते सव्वा लाख रुपयांपर्यंत विकतात!
या बाबांचा खेळ अगदी सोपा असतो. ते आधी लोकांच्या समस्या ऐकतात – व्यवसायात नुकसान, घरातील भांडणं, आजारपण, नोकरीची अडचण – आणि त्यावर “दैवी उपाय” म्हणून चिंचोका देतात. त्या चिंचोक्याला ते मंत्र टाकल्याचा दावा करतात. काही वेळा तो घासून, पाण्यात टाकून किंवा गळ्यात घालून वापरायला सांगतात. लोकांच्या मनात भीती आणि आशा निर्माण करून ते त्यांना या जाळ्यात अडकवतात.
अशा प्रकारच्या फसवणुकीमुळे गरीब आणि मध्यमवर्गीय लोकांचे मोठे आर्थिक नुकसान होते. काही लोक तर आपले कर्ज काढून, सोनं विकून अशा बाबांना पैसे देतात. पण शेवटी त्यांच्या समस्या सुटत नाहीत, उलट त्या अधिक वाढतात.
खरं म्हणजे, कोणत्याही बीमध्ये किंवा वस्तूमध्ये अशी चमत्कारी शक्ती नसते. हे सगळं लोकांच्या अज्ञानावर आणि अंधश्रद्धेवर आधारित आहे. समाजाने याविरुद्ध जागरूक होणे गरजेचे आहे. शिक्षण, विज्ञान आणि तर्क यांचा आधार घेऊन अशा भोंदू बाबांना थारा देऊ नये.
सरकार आणि प्रशासनानेही अशा फसवणूक करणाऱ्या बाबांवर कठोर कारवाई करणे आवश्यक आहे. तसेच, समाजातील प्रत्येकाने “विश्वास ठेवा पण अंधविश्वास नको” हा मंत्र लक्षात ठेवला पाहिजे.
अंधश्रद्धेवर विश्वास ठेवू नका, सत्य आणि विज्ञानावर विश्वास ठेवा – हाच खरा उपाय आहे.